Hondsdolheid (rabiës)

Hondsdolheid is een dodelijke virusziekte. 

Als je een hond, kat of fret meeneemt naar het buitenland of vanuit het buitenland meeneemt naar Nederland, dan is vaccinatie tegen rabiës verplicht. 

Hondsdolheid komt in Nederland alleen voor bij vleermuizen.

Ben je gebeten, gekrabt of gelikt door een vleermuis of een ander van hondsdolheid verdacht dier, neem dat direct contact op met een arts. Een preventieve behandeling is nodig. Zodra het virus in de zenuwen zit heeft de ziekte, ook voor mensen, vrijwel altijd een dodelijke afloop.

 
hondsdolheid komt met name voor in Oost-Europa Hondsdolheid in Europa bij huis- en wilde dieren (2010 en 2015)


Verplichte vaccinatie hondsdolheid

Als u uw hond, kat of fret wilt meenemen naar het buitenland, of als u een van deze dieren vanuit het buitenland wil meenemen naar Nederland, dan is vaccinatie tegen hondsdolheid verplicht
  • Het vaccin mag vanaf 12 weken leeftijd worden gegeven.
  • Drie weken later mag een hond worden geïmporteerd of geëxporteerd. 
Elke hond, kat of fret die de grens over gaat moet dus minimaal 15 weken oud zijn. Het dier moet gechipt zijn en een Europees dierenpaspoort hebben. Bij overtreding van deze regels kan een dier in beslag worden genomen, in quarantaine worden geplaatst en in het ergste geval worden geeuthanaseerd.

Zie meer informatie over:
- hond meenemen naar het buitenland
- hond meenemen vanuit buitenland naar Nederland
 

Titerbepaling niet meer nodig

Om een hond vanuit Nederland mee te nemen naar het Verenigd Koninkrijk, was het tot recent nodig om bloedonderzoek te doen naar het voorkomen van antilichaamtiters tegen hondsdolheid in het bloed. Deze eis is in 2014 komen te vervallen. 
 

Hondsdolheid bij vleesmuizen

Vleermuizen in Nederland kunnen besmet zijn met hondsdolheid.

Raak dus nooit met blote handen een vleermuis aan!
  • Vliegt een vleermuis in huis, open dan een raam en doe het licht uit.
  • Ligt de vleermuis op de grond, doe een bakje over de vleermuis en schuif een stukje karton onder het bakje door. Laat de vleemuis buiten vrij.
  • Kat de vleermuis niet vliegen, bel dan een dierenambulance (0900-0245)
  • Bent u gebeten, gekrabt of gelikt door de vleesmuis, was de wond dan minimaal 5 minuten met water en zeep. Ontsmet daarna de wond met jodium of alcohol 70% Bel daarna direct uw huisarts. Als de vleermuis nog aanwezig is, kan deze worden onderzocht op rabiës
  • Is uw huisdier (mogelijk) gebeten? Laat hem binnen 48 uur vaccineren. Bij dieren die nog nooit een hondsdolheid vaccinatie hebben gehad, is een tweede vacinatie tussen 3-5 dagen na de eerste injectie aan te raden. Nem contact op met uw dierenarts, als uw huisdier binnen 4 weken na dit incident raar gedrag vertoont.

​Hondsdolheid bij de mens

Jaarlijks sterven wereldwijd 55.000 mensen (waarvan veel kinderen) aan de gevolgen van een besmetting met hondsdolheid. 
 

Hondsdolheid in de Europese Unie

In de landen van de Europse Unie zijn tussen 2008 en 2013 10 mensen met Rabiës gemeld. Vijf van hen kwamen uit Roemenië, 2 uit het Verenigd Koninkrijk. In Frankrijk, Portugal en Zwitserland werd de diagnose een maal gesteld.
 

Hondsdolheid in Nederland

Rabiës komt in Nederland niet vaak voor. Vijf mensen zijn in Nederland aan deze ziekte overleden (1962, 1996, 2007, 2013 en 2014). Ze hadden de ziekte in het buitenland opgelopen via een hondenbeet of een krab van een vleermuis.
 

Rabiës is aangifteplichtig

Als een dierenarts een dier verdenkt van hondsdolheid, dan moet hij/zij de NVWA hiervan op de hoogte stellen.
 

Symptomen hondsdolheid

Na besmetting duurt het 3 tot 8 weken voordat de patiënt verschijnselen krijgt. 
In eerste instantie zijn dat griepachtige verschijnselen (koorts, spierpijn). Daarna krijgt de patiënt stuiptrekkingen en/of verlammingsverschijnselen, slik- en ademhalingsproblemen. Dieren kunnen watervrees krijgen, rare dingen gaan eten en bijten. Uiteindelijk raakt de patiënt in coma en overlijdt
 

Behandeling hondsdolheid

Als een mens of dier duidelijke verschijnselen heeft van hondsdolheid, is behandeling vaak niet meer zinvol. In vrijwel al deze gevallen verloopt de ziekte dodelijk.

Na een (mogelijke) besmetting met hondsdolheid moet binnen 24 uur een behandeling worden ingesteld met antistoffen en vaccinaties. Mensen die gevaccineerd zijn tegen hondsdolheid hoeven minder vaak behandeld te worden. 
 

Voorkomen hondsdolheid

Vaccinatie kan hondsdolheid voorkomen, zowel bij dieren (zie boven) als bij de mens.

Een enting dient elke 3 jaar te worden herhaald (of anders als aangegeven door dierenarts / bijsluiter / voorschriften overheid).
 

Leestips

Anderen die deze pagina bezochten waren ook geïnteresseerd in
auteur: Tjerk Bosje, specialist interne geneeskunde der gezelschapsdieren

Deel deze pagina